دراسات في السردانية العربية

ar تحلیل جامعه شناختی شخصیت زن دررمان «وردة الصحراء» حنان الشيخ براساس نظریه ویرجینیا وولف Applying Woolf’s Liberal Feminism: A Sociological-Feminist Reading of Hanan al-Shaykh’s Warda al-Sahra بحثیه بحثیه بحثیة Research <div style="text-align: justify;">نقد جامعه شناختی، از نظریه‌هایی است که در عرصه‌ی تعامل ادبیات با علوم اجتماعی بروز یافته و سعی بر آن دارد تا رابطه‌ی میان ساختار ادبی و جامعه را بررسی کند. وولف، در آثارش از محرومیت زنان عصر خود پرده برمی‌دارد و مسئولیت‌های زنان را در خانواده، عامل محدود کننده‌ی رشد و تعالی آنان نمی‌داند. فمینیسم وولف، رنگ و بوی لیبرال _ دموکراتیک دارد. نگرانی اصلی او مشکلات مالی زنان در مسیر تأمین استقلال آنها است. وولف معتقد بود که ‌شرایط خاص اجتماعی و فرهنگی، هویت متفاوت جنسیتی را بر زنان تحمیل کرده است. وی در‌کتابش «اتاقی از آن خود» با هدف رهایی زنان از سرکوب جامعه‌ی مردسالار و فراهم سازی تعالی وجودی آنها، نهادهای اجتماعی جامعه‌ی مردسالار، مانند خانواده، آموزش، قانون و... را هدف خوانش انتقادی قرار می‌دهد. پژوهش حاضر با روش توصیفی_ تحلیلی برمبنای جامعه شناسی، جریان نقد فمینیستی را با مؤلفه‌هایی همچون مردسالاری، تحقیر و انقیاد زنان، آموزش، و ازدواج زنان، بررسی می‌کند و در پی آن است که تا چه میزان مسائل زنان در رمان وردة الصحرا بر اساس نظریه‌ی فمینیستی ویرجینیا وولف، قابل تحلیل و بررسی است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که حنان الشيخ به لحاظ رئالیسم، تجربه‌های خاص زنان را با لحنی کاملاً زنانه که ویژگی‌هایش به سادگی، روانی و بعضاً تلاش برای شکستن سنت‌های مردانه‌ی ادبی است، روایت می‌کند. الشيخ، حق ستم کردن و مردسالاری را برای مردان به رسمیت نمی‌شناسد و نشان می‌دهد که زن بودن نیازهای خاص خود را دارد.  </div> <div style="text-align: justify;">This study employs a sociological-descriptive analytical method to examine the feminist discourse in Hanan al-Shaykh’s novel Warda al-Sahra, using Virginia Woolf’s liberal-democratic feminist theory as a critical framework. Woolf’s seminal work, A Room of One’s Own, critiques the patriarchal institutions—such as family, education, and law—that restrict women’s financial independence and impose a confining gender identity. Building on this, the present research analyzes key components of feminist criticism in al-Shaykh’s narrative, including patriarchy, the subjugation and humiliation of women, education, and marriage. The findings demonstrate that Warda al-Sahra extends and particularizes Woolf’s concerns within a distinct socio-cultural context. Al-Shaykh narrates women’s specific experiences with a realist, distinctly feminine tone characterized by simplicity and fluency, while consciously subverting male literary traditions. The novel explicitly rejects the legitimacy of male oppression and patriarchal dominance, asserting instead that womanhood entails specific, legitimate needs. Through this analysis, the study reveals how al-Shaykh’s work both resonates with and contextualizes Woolfian critique, offering a powerful literary examination of women’s conditions and resistance.  </div> حنان الشیخ, رمان وردة الصحراء, شخصیت زن, نظریه ویرجینا وولف Hanan al-Shaykh, The Story of Zahra, female characters, Virginia Woolf's theory 5 27 http://san.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-552-12&slc_lang=ar&sid=1 Ali Asvadi علی اسودی asvadi@khu.ac.ir 10031947532846004408 10031947532846004408 Yes Associate Professor of Arabic Language and Literature, Kharazmi University دانشیار زبان و ادبیات و عرب، دانشگاه خوارزمی Eisa Zare Doryanayi عیسی زارع درنیانی isazaredorniani@khu.ac.ir 10031947532846004409 10031947532846004409 No Associate Professor of Arabic Language and Literature, Kharazmi University دانشیار زبان وادبیات عرب، دانشگاه خوارزمی Kobra Hakimi Hakimi کبری حکیمی kobra.hakimi@khu.ac.ir 10031947532846004410 10031947532846004410 No B .A. Student of Arabic Language and Literature, Kharazmi University دانشجوی کارشناسی ارشد، زبان و ادبیات عرب، دانشگاه خوارزمی Motahare Sadat Mirnorollahi مطهره سادات میرنوراللهی m.mirnorollahi@khu.ac.ir 10031947532846004411 10031947532846004411 No B.A. Student of Arabic Language and Literature, Kharazmi University دانشجوی کارشناسی ارشد، زبان و ادبیات عرب، دانشگاه خوارزمی