1- جامعة الإمام الخميني الدولية ، L_sadeghi64@yahoo.com
2- جامعة الإمام الخميني الدولية
الملخّص: (438 المشاهدة)
مسئله دغدغههای وجودی از برجستهترین موضوعاتی است که اندیشه انسانی را در عصر مدرن به خود مشغول کرده و این امر بهروشنی در ادبیات معاصر، بهویژه در گونه رمان اگزیستانسیالیستی، بازتاب یافته است. رمانهای وجودی صرفاً به روایت رویدادها یا ترسیم شخصیتها بسنده نمیکنند، بلکه به واکاوی تجربه درونی انسان و آشکار ساختن کشمکشهای او با خویشتن و جهان پیرامون میپردازند. در این چارچوب، ساختار روایی و زبان گفتمان رمان دو سازوکار اساسی برای تولید معناهای وجودی به شمار میآیند؛ چراکه رمان از سطح انتقال وقایع فراتر رفته و به بازنمایی آگاهی، اضطراب و معنا روی میآورد. این پژوهش رمان «موت صغیر» اثر محمدحسن علوان را بهمنزله الگویی روایی بررسی میکند که با بهرهگیری از تکنیکهای ادبی متنوع، دغدغه وجودی را از خلال تجربه روایی شخصیت ابنعربی تجسم میبخشد. هدف پژوهش، تحلیل سازوکارهای روایی و زبانی مولّد معنای وجودی در رمان است، نه صرفاً ثبت حضور این دغدغهها در سطح مضمون. مطالعه حاضر با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی انجام شده و بر تکنیکهای روایی معناساز تمرکز دارد؛ بهویژه زبان، زاویه دید روایی، شخصیتپردازی، لحن و سبک، و نیز زمان و مکان روایی. یافتههای پژوهش نشان میدهد که زبان در این رمان از کارکرد رواییِ متعارف خود فراتر میرود و به ساختاری دلالی و فعال بدل میشود که ابعاد وجود انسانی را آشکار میسازد؛ بهگونهای که استعارهها، ترکیبهای نحوی و آهنگ زبانی برای بازنمایی اضطراب وجودی و تبدیل روایی آن به تجربهای تأملی با افق عرفانی به کار گرفته میشوند. همچنین زاویه دید درونی و همپوشانی راوی با شخصیت، به فشردگی و تعمیق تجربه وجودی میانجامد و امکان همزیستی خواننده با کشمکش درونی و آگاهی از وضعیت وجودی را بهصورت مستقیم فراهم میکند.
نوع البحث:
بحثیة |
موضوع مقاله:
بحثیه الإصدار الإلكتروني قبل الإصدار النهائي: 2026/02/14