تحليل المنهح الثقافي لإلين شوالتر في رواية « أصل وفصل» لسحر خليفة

المؤلفون
1 جامعة کوثر بجنورد، بجنورد، ايران
2 جامعة کوثر بجنورد، بجنورد- ايران
3 جامعة شهید چمران اهواز
المستخلص
الاهتمام بقضايا المرأة ومرکزيتها في الأعمال الأدبية من المسائل التي أثارت اهتمام العديد من الباحثين في مختلف المجالات الاجتماعية، والثقافية والأدبية خلال القرنين الأخيرين. يقوم النقد النسوي بدراسة الأثار الأدبية التي کتبت بيد المرأة أو حول المرأة. إلين شوالتر من المنظِّرات في هذا المجال اقرحت أربعة مناهج لدراسة النقد النسوي وهي المنهج البيولوژي، اللغوي، النفسي والثقافي. من بين المناهج التي اقترحتها إلين شوالتر يلعب المنهج الثقافي دوراً هاماً في دراسة انعکاس القضايا الاجتماعية، والسياسية والثقافية في الأدب والرواية. يهتم هذا المنهج بدراسة النظرة السائدة للمرأة في المجتمع و دور المجتمع في تشکيل عمل المرأة ونشاطها ومکانتها. نظراً لأهمية المنهج الثقافي لإلين شوالتر في دراسة الأدب القصصي والرواية، يقوم هذا المقال بدراسة رواية «اصل وفصل» لسحر خليفة على أساس هذا المنهج على ضوء المنهج الوصفي-التحليلي لکي يدرس کيفية انعکاس القضايا الإجتماعية في الرواية ويسعى أن يجيب عن هذا السؤال: ماهو تأثير المجتمع الفلسطيني في الثلاثينيات والأربعينيات من القرن العشرين علی أفکار سحر خليفة واتجاهاتها؟ وکيف يتجلی هذا التأثير في الرواية ويمکن دراسته من خلال المنهج الثقافي لإلين شوالتر؟ نتائج البحث تشير إلی أنّ سحر خليفة تحدت المجتمع الأبوي الفلسطيني في النصف الأول من القرن العشرين والسنوات الأولی للاحتلال من خلال معالجة مقومات المنهج الثقافي لإلين شوالتر کالاهتمام بالحياة والاستقلال الاقتصادي، کراهية النسيان التاريخي للمرأة، اکتشاف الذات والتعبير عن الواقع حول المرأة، الزواج القسري والتقليدي للمرأة، قيود تعليم المرأة، تحقير المرأة وإهانتها و .... أدانت هيمنة الرجل علی المرأة. ولذلك فإن المجتمع التقليدي الفلسطيني آنذاك أثّر في کل أبعاد واتجاهات أفکار سحر خليفة. بحيث تعتبر خليفة سيطرة الرجل علی المرأة کسيطرة إسرائيل علی فلسطين وتدينها. وکما المرأة في فکر خليفة رمز للوطن والأرض.
الكلمات الرئيسية

عنوان المقالة English

The Analysis of Femininity in Sahar Khalifa’s Origin and Branch based on Elaine Showalter’s Cultural Approach

المؤلفون English

Zenab Neyestani 1
Naimeh Parandavaj 2
Fatemeh Arefifar 3
1 Kosar University of Bojnord
2 Kosar University of Bojnord, Bojnord-Iran
3 Shahid Chamran University
المستخلص English

In the last two centuries, many scholars in social, cultural, and literary fields of study have addressed women’s concerns and their centrality in literary works. Women-centered criticism or feminist criticism examines works created by women or about women in order to provide a specific framework for their analysis and explication. Elaine Showalter, a feminist theorist, proposes four variants for this critical approach: biological, linguistic, psychological, and cultural. The cultural aspect investigates how women are characterized by society, as well as the role of society in shaping the works and activities of women. Therefore, it can be regarded as a kind of sociological criticism, insofar as the conditions of the society in which the writer lives and her position in interacting with other people determine the content of her work. The objective of this article is to examine how social concerns are represented in Sahar Khalifeh’s Origin and Branch. The article adopts a descriptive-analytical method and draws on woman-centered criticism as theorized by Elaine Showalter. It addresses how Palestinian society affected Khalifeh’s thinking in the 1930s and 1940s and how this effect could be traced in her novel. It finds that the novel challenges the patriarchal society of Palestine by depicting the Palestinian society in the first half of the 20th century and the early years of the occupation of Palestine. The domination of men over women is criticized by dealing with factors such as women’s forced marriage, deprivation of education and employment, concern for life and economic independence, and hatred of being forgotten by other women. Thus, the traditional Palestinian society of that day has left its impact on all dimensions and orientations of Khalifeh’s thoughts. In Origin and Branch, like her other novels, she compares the domination of men over women to Israel’s domination over Palestine and condemns both. Finally, this paper argues that femininity symbolizes homeland for Khalifeh.

الكلمات الرئيسية English

Arabic Narratology
Feminist criticism
Elaine Showalter
cultural approach
Sahar Khalifa
Origin and Branch
القرآن الکريم
القرآن الکريم
آبوت، پاملا و کلر والاس (1380)، جامعه‎شناسي زنان، ترجمة: منيژه نجم عراقي، طهران: ني.
آبوت، پاملا و کلر والاس (1380)، جامعه‎شناسي زنان، ترجمة: منيژه نجم عراقي، طهران: ني.
آشوري، داريوش (1393)، تعريف‎ها و مفهوم فرهنگ، الطبعة الأولی: 1390، طهران: نشر آگه.
آشوري، داريوش (1393)، تعريف‎ها و مفهوم فرهنگ، الطبعة الأولی: 1390، طهران: نشر آگه.
برسلر، چارلز (1393)، درآمدي بر نظريه‎ها و روش‎هاي نقد ادبي، ترجمة مصطفي عابديني‎فرد، الطبعة الثالثة،الطبعة الأولی 1386، طهران: نشر نيلوفر.
برسلر، چارلز (1393)، درآمدي بر نظريه‎ها و روش‎هاي نقد ادبي، ترجمة مصطفي عابديني‎فرد، الطبعة الثالثة،الطبعة الأولی 1386، طهران: نشر نيلوفر.
بهين،بهرام، باقري، معصومه (1391)، «گذر فمينيستي از جزيره سرگرداني و به سوي فانوس دريايي»، پژوهش ادبيات معاصر جهان، رقم 66، صص 25 - 40.
بهين،بهرام، باقري، معصومه (1391)، «گذر فمينيستي از جزيره سرگرداني و به سوي فانوس دريايي»، پژوهش ادبيات معاصر جهان، رقم 66، صص 25 - 40.
الجيوسي، سلمي الخضراء (1977)، موسوعة الأدب الفلسطيني المعاصر، ج2 (النثر)، ط1، بيروت: المؤسسة العربية للدراسات والنشر.
الجيوسي، سلمي الخضراء (1977)، موسوعة الأدب الفلسطيني المعاصر، ج2 (النثر)، ط1، بيروت: المؤسسة العربية للدراسات والنشر.
حکمت، شاهرخ و حميده دولت‏آبادي. (1389)، «اشعارسيلويا پلات و فروغ در نقد فمينيستي الين شوالتر»،مطالعات ادبيات تطبيقي، السنة الرابعة، ش 15، خريف، صص 57 ـ80.
حکمت، شاهرخ و حميده دولت‏آبادي. (1389)، «اشعارسيلويا پلات و فروغ در نقد فمينيستي الين شوالتر»،مطالعات ادبيات تطبيقي، السنة الرابعة، ش 15، خريف، صص 57 ـ80.
حمود، ماجده (1993)، «الخطاب الروائي عند سحر خليفة»، الموقف الأدبي، العدد 272، کانون الأول، دمشق: اتحاد الکتاب العرب.
حمود، ماجده (1993)، «الخطاب الروائي عند سحر خليفة»، الموقف الأدبي، العدد 272، کانون الأول، دمشق: اتحاد الکتاب العرب.
خليفة، سحر (2009)، اصل و فصل، بيروت: دار الآداب.
خليفة، سحر (2009)، اصل و فصل، بيروت: دار الآداب.
رابينز، روت (1389)، فمينيسم‎هاي ادبي، ترجمة: احمد ابومحجوب، طهران: افراز.
رابينز، روت (1389)، فمينيسم‎هاي ادبي، ترجمة: احمد ابومحجوب، طهران: افراز.
رشيدي، ذوالفقار و دانش‎فرد، کرم‎اله (1395)، «اعتباريابي اجراي برنامه‏هاي فرهنگي در سند چشم‎انداز افق 1401»، مطالعات ميان‎فرهنگي، رقم 29، صص 9-40.
رشيدي، ذوالفقار و دانش‎فرد، کرم‎اله (1395)، «اعتباريابي اجراي برنامه‏هاي فرهنگي در سند چشم‎انداز افق 1401»، مطالعات ميان‎فرهنگي، رقم 29، صص 9-40.
طلائي، مولود و مهرناز طلائي (1397)، «بررسي رويکرد چهارگانه‏ي نقد فمينيستي الن شواالتر در رمان نقره دختر درياي کابل اثر حميرا قادري»، پژوهش ادبيات معاصر جهان، دوره‏ي 23، خريف وشتاء 1397، صص 433 _ 460.
طلائي، مولود و مهرناز طلائي (1397)، «بررسي رويکرد چهارگانه‏ي نقد فمينيستي الن شواالتر در رمان نقره دختر درياي کابل اثر حميرا قادري»، پژوهش ادبيات معاصر جهان، دوره‏ي 23، خريف وشتاء 1397، صص 433 _ 460.
عرفت‎پور، زینه (2024)، «دراسة اللغة الروائية وأشکالها في رواية الصبار لسحر خليفة علی ضوء تصنیف عبدالملک مرتاض»، دراسات في السردانية العربية، الربیع، السنة الخامسة، العدد 12، صص 69 ـ 92.
عرفت‎پور، زینه (2024)، «دراسة اللغة الروائية وأشکالها في رواية الصبار لسحر خليفة علی ضوء تصنیف عبدالملک مرتاض»، دراسات في السردانية العربية، الربیع، السنة الخامسة، العدد 12، صص 69 ـ 92.
غولدمان، لوسين (1992)، جامعة شناسی ادبيات، ترجمه: محمد بوبندة، الطبعة الأولی، طهران: حوش و ابتکار.
غولدمان، لوسين (1992)، جامعة شناسی ادبيات، ترجمه: محمد بوبندة، الطبعة الأولی، طهران: حوش و ابتکار.
فتوحي، محمود (1390)، سبک شناسي نظريه‏ها، رويکردها و روش‎ها، طهران: سخن.
فتوحي، محمود (1390)، سبک شناسي نظريه‏ها، رويکردها و روش‎ها، طهران: سخن.
فريدمن، جين (1383)، فمينيسم، ترجمة: فيروزه مهاجر، الطبعة الثانية، طهران: آشيان.
فريدمن، جين (1383)، فمينيسم، ترجمة: فيروزه مهاجر، الطبعة الثانية، طهران: آشيان.
قربانی مادوانی، زهره و میکائیلي، معصومه (2022). «صورة البطلة المميزة في رواية «فتاة الیاقة الزرقاء» علی ضوء النظرية النسوية»، دراسات في السردانية العربية، الخريف والشتاء، السنة الرابعة، العدد 7، صص 99 - 119.
قربانی مادوانی، زهره و میکائیلي، معصومه (2022). «صورة البطلة المميزة في رواية «فتاة الیاقة الزرقاء» علی ضوء النظرية النسوية»، دراسات في السردانية العربية، الخريف والشتاء، السنة الرابعة، العدد 7، صص 99 - 119.
مرتن، رابرت (1376)، مشکلات اجتماعي و نظريه‏هاي جامعه‎شناختي، ترجمة: نوين تولايي، طهران: انتشارات اميرکبير.
مرتن، رابرت (1376)، مشکلات اجتماعي و نظريه‏هاي جامعه‎شناختي، ترجمة: نوين تولايي، طهران: انتشارات اميرکبير.
مقدادي، بهرام (2014)، دانشنامه‎ي نقد ادبي از افلاطون تا به امروز،طهران: نشر چشمه.
مقدادي، بهرام (2014)، دانشنامه‎ي نقد ادبي از افلاطون تا به امروز،طهران: نشر چشمه.
مکاريک، ايرنا ديما (1388)، دانشنامه‏ي نظريه‎هاي ادبي معاصر، ترجمة: مهران مهاجر و محمد نبوي، طهران: نشر آگاه.
مکاريک، ايرنا ديما (1388)، دانشنامه‏ي نظريه‎هاي ادبي معاصر، ترجمة: مهران مهاجر و محمد نبوي، طهران: نشر آگاه.
هام، مگي (1382)، فرهنگ نظريه‎هاي فمينيستي، ترجمة: فيروزه مهاجر و زملائها، طهران: توسعه.
هام، مگي (1382)، فرهنگ نظريه‎هاي فمينيستي، ترجمة: فيروزه مهاجر و زملائها، طهران: توسعه.
Holy Quran
Holy Quran
Abbott, Pamela and Claire Wallace (2010), An Introduction to Sociology: Feminist Perspectives, translated by Manijhe Najm Iraqi, Tehran: Ney Publication.
Abbott, Pamela and Claire Wallace (2010), An Introduction to Sociology: Feminist Perspectives, translated by Manijhe Najm Iraqi, Tehran: Ney Publication.
Al-Jayyosi, Salma Al-Khadra (1977), Encyclopedia of Contemporary Palestinian Literature, Vol. 2 (Prose), 1st ed., Beirut: Arab Foundation for Studies and Publishing.
Al-Jayyosi, Salma Al-Khadra (1977), Encyclopedia of Contemporary Palestinian Literature, Vol. 2 (Prose), 1st ed., Beirut: Arab Foundation for Studies and Publishing.
Ashuri, Dariush (2013), Definitions and Concept of Culture, Tehran: Agah Publishing.
Ashuri, Dariush (2013), Definitions and Concept of Culture, Tehran: Agah Publishing.
Behin, Bahram, and Masoumeh Bagheri (2013), A Comparative Study of Female Characters in The Wandering Island and To the Lighthouse Under the Light of Feminism, Contemporary World Literature Research, 17 (2), 25-40. [DOI:10.22059/jor.2012.50882]
Behin, Bahram, and Masoumeh Bagheri (2013), A Comparative Study of Female Characters in The Wandering Island and To the Lighthouse Under the Light of Feminism, Contemporary World Literature Research, 17 (2), 25-40. [DOI:10.22059/jor.2012.50882]
Bresler, Charles (2013), Literary Criticism: An Introduction to Theory and Practice, 3rd ed., translated by Mustafa Abedini Fard, Tehran: Niloufar Publishing.
Bresler, Charles (2013), Literary Criticism: An Introduction to Theory and Practice, 3rd ed., translated by Mustafa Abedini Fard, Tehran: Niloufar Publishing.
Erfatpour, Zineh (2024), "The narrative from in Sahar Khalifa s AL-Sabbar", Studies In Arabic Narratology, Spring, vo 15, No.12, PP. 69-92.
Erfatpour, Zineh (2024), "The narrative from in Sahar Khalifa s AL-Sabbar", Studies In Arabic Narratology, Spring, vo 15, No.12, PP. 69-92.
Freedman, Jane (2005), Feminism, 2nd ed., translated by Firozeh Mohajer, Tehran: Ashian.
Freedman, Jane (2005), Feminism, 2nd ed., translated by Firozeh Mohajer, Tehran: Ashian.
Fotouhi, Mahmoud (2011). Stylistics, Theories, Approaches, and Methods, 3rd ed., Tehran, Al-Sukhn
Fotouhi, Mahmoud (2011). Stylistics, Theories, Approaches, and Methods, 3rd ed., Tehran, Al-Sukhn
Goldmann, Lucien (1992). Essays on Method in the. Sociology of Literature, 1st ed., translated by Muhammad Buendeh, Tehran: Housh va Ebtekar.
Goldmann, Lucien (1992). Essays on Method in the. Sociology of Literature, 1st ed., translated by Muhammad Buendeh, Tehran: Housh va Ebtekar.
Khalifeh, Sahar (2009), Aslofasl, Beirut: Dar Al-Adab.
Khalifeh, Sahar (2009), Aslofasl, Beirut: Dar Al-Adab.
Hammoud, Majeda (1993), The Novelist Discourse of Sahar Khalifeh, Al-Mawqif Al-Adabi, 272 (December), Damascus: Arab Writers :union: Press.
Hammoud, Majeda (1993), The Novelist Discourse of Sahar Khalifeh, Al-Mawqif Al-Adabi, 272 (December), Damascus: Arab Writers :union: Press.
Hekmat, Shahrukh and Hamida Dolatabadi. (2021), Poems of Sylvia Plath and Forough in Elaine Showalter's Feminist Criticism, Comparative Literary Studies Journal, 15 (Autumn), 80-57.
Hekmat, Shahrukh and Hamida Dolatabadi. (2021), Poems of Sylvia Plath and Forough in Elaine Showalter's Feminist Criticism, Comparative Literary Studies Journal, 15 (Autumn), 80-57.
Humm, Maggie (2012), The Dictionary of Feminist Theory, translated by Farrokh Qaradaghi, Firoz Mohajer, and Noushin Ahmadi Khorasani, Tehran: Toseye
Humm, Maggie (2012), The Dictionary of Feminist Theory, translated by Farrokh Qaradaghi, Firoz Mohajer, and Noushin Ahmadi Khorasani, Tehran: Toseye
Makarik, Irena Dima (2008), Encyclopedia of Contemporary Literary Theories: Approaches, Scholars, Terms, translated by Mehran Mohajer and Mohammad Nabovi, Tehran: Agah Publishing.
Makarik, Irena Dima (2008), Encyclopedia of Contemporary Literary Theories: Approaches, Scholars, Terms, translated by Mehran Mohajer and Mohammad Nabovi, Tehran: Agah Publishing.
Meqdadi, Bahram (2014), Encyclopedia of Literary Criticism from Plato to Today, Tehran: Cheshmeh
Meqdadi, Bahram (2014), Encyclopedia of Literary Criticism from Plato to Today, Tehran: Cheshmeh
Merton, Robert, K. (1998), Social Problems and Sociological Theories, Translated by Navin Tolai, Tehran: Amir Kabir
Merton, Robert, K. (1998), Social Problems and Sociological Theories, Translated by Navin Tolai, Tehran: Amir Kabir
Qorbani Madavari, Zohreh& Mikaeili, Masou (2023), "Famale Heroismin in the Blue - Collar Girl", Studies Arabic Narratology, Fall & Wnter. Vol.4, No 7, PP. 99 - 119.
Qorbani Madavari, Zohreh& Mikaeili, Masou (2023), "Famale Heroismin in the Blue - Collar Girl", Studies Arabic Narratology, Fall & Wnter. Vol.4, No 7, PP. 99 - 119.
Rashidi, Zulfiqar and Karamollah Daneshfard (2015), Validation of the Implementation of Cultural Programs of [Iran's] 2025 Vision Document, Intercultural Studies, No. 29, 9-40.
Rashidi, Zulfiqar and Karamollah Daneshfard (2015), Validation of the Implementation of Cultural Programs of [Iran's] 2025 Vision Document, Intercultural Studies, No. 29, 9-40.
Robbins, Ruth (2010). Literary Feminisms, 1st ed., translated by Dr. Ahmed Abu Mahboub, Tehran, Afraz.
Robbins, Ruth (2010). Literary Feminisms, 1st ed., translated by Dr. Ahmed Abu Mahboub, Tehran, Afraz.
Showalter, Elaine (1977). A Literature of Their Own: British Women Novelists from Bronte to Lessing, New Jersey: Princeton University Press. [DOI:10.1515/9780691221960]
Showalter, Elaine (1977). A Literature of Their Own: British Women Novelists from Bronte to Lessing, New Jersey: Princeton University Press. [DOI:10.1515/9780691221960]
Showalter, Elaine (1981). Feminist Criticism in the Wilderness, Critical Inquiry, 8 (2), 179-205. [DOI:10.1086/448150]
Showalter, Elaine (1981). Feminist Criticism in the Wilderness, Critical Inquiry, 8 (2), 179-205. [DOI:10.1086/448150]
Showalter, Elaine (1997), "Towards a Feminist Poetics," Edited by Ken Newton, In Twentieth-Century Literary Theory: A Reaser, London: Macmillan Education.
Showalter, Elaine (1997), "Towards a Feminist Poetics," Edited by Ken Newton, In Twentieth-Century Literary Theory: A Reaser, London: Macmillan Education.
Talaei, Moloud and Mehrnaz Talaei (2019), The Consideration of Ellen [sic] Showalter's Aspects of Feminism [sic] Critic[ism] in "Noghreh, Dokhtare Daryaye Cabol" Written by Homeyra, Research in Contemporary World Literature, 23(2), 433-460. [DOI:10.22059/jor.2019.215027.1443]
Talaei, Moloud and Mehrnaz Talaei (2019), The Consideration of Ellen [sic] Showalter's Aspects of Feminism [sic] Critic[ism] in "Noghreh, Dokhtare Daryaye Cabol" Written by Homeyra, Research in Contemporary World Literature, 23(2), 433-460. [DOI:10.22059/jor.2019.215027.1443]