.png)
المجلد 1، العدد 1 - ( 1447 )
المجلد 1 العدد 1 صفحات 115-136 |
الرجوع إلی قائمة المجلدات
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Sayadani A, Heydarpour Marand Y. Mapping Multicentric Power: A Sociolinguistic Reading of Sharq al-Da’iri through Jan Blommaert’s Framework. san 2026; 1 (1) :115-136
URL: http://san.khu.ac.ir/article-1-509-ar.html
URL: http://san.khu.ac.ir/article-1-509-ar.html
صیادانی علی، حیدرپور مرند یزدان. شاخص سازی مرتبههای چندمرکز از نمایۀ قدرت در رمان شرق الدّائری اثر خالد أحمد بر مبنای الگووارهی جامعه¬شناسی زبان ژان بلومارت. دراسات في السردانية العربية. 1447; 1 (1) :115-136
1- دانشيار گروه زبان و ادبيات عربي، دانشكدة ادبيات و علوم انساني، دانشگاه شهيد مدني آذربايجان، تبريز، ايران ، a.sayadani@azaruniv.ac.ir
2- كارشناس ارشد مترجمي زبان عربي، دانشكدة ادبيات و علوم انساني، دانشگاه شهيد مدني آذربايجان، تبريز، ايران
2- كارشناس ارشد مترجمي زبان عربي، دانشكدة ادبيات و علوم انساني، دانشگاه شهيد مدني آذربايجان، تبريز، ايران
الملخّص: (815 المشاهدة)
جامعهشناسی زبان در همسویی با تحلیل گفتمان انتقادی، جامعۀ زبانی را محصول عوامل اجتماعی ازجمله مسأله قدرت میداند. ژان بلومارت در بحث از جامعهشناسی زبان به حوزۀ قدرت و شاخصسازی واحدهای چندمرکز از مفهوم حاضر از نابرابری اجتماعی، ایدئولوژی نمادین و اصل هویت توجه دارد. منظور وی مشخصاً این است که نقشۀ توزیع قدرت در جامعه، تعیینکنندۀ میزان سطحی از پدیدۀ نابرابری است. از این نظر بلومارت پیشنهاد میکند که مقولۀ نابرابری را نه بهعنوان یک ویژگی یا مقولهای پایدار از افراد یا گروهها، بلکه بهعنوان شکل خاصی از ظرفیت ارزشهای شناختی که در یک مجموعه سازمان یافته است، درنظر بگیریم. بر این اساس شناخت استعدادهای هویتی و پیوندهای رفتاری بهصورت نمادین، بحث دوسویۀ قدرت و نابرابری را در درجات مختلفی تقویت میکند. بلومارت در شاخصسازی هر یک از این مرتبهها از اسلوبهای خاصی همچون ریشهیابی استعارهها و اصطلاحات خاص زبانی و وصفیسازی ویژگیهای ظاهری در چارچوب تعاملات ارتباطی بهره میگیرد. رمان شرق الدائری به قلم خالد أحمد بهنوعی سند جامعه زبانشناختی مصر معاصر عمل میکند. ازآنجاییکه صداهای درون رمان ابزار بازتولید سلطه و قدرت هستند، هر گروه از شخصیتها از گفتمان خاصی استفاده میکند تا قدرت خود را توجیه نماید. از این نظر گفتمانهای محلی در ارتباط با سطوح کلانتر اجتماعی و سیاسی (تغییرات اجتماعی) فهمیده میشود. بلومارت با مفهوم شاخصمندی مرتبههای چندمرکز از پندارۀ قدرت دقیقاً چنین پیوندی را بازتاب میدهد. در جستار حاضر کوشیده شده است تا به واقعیت چندبعدی روال گفتمانی شخصیتهای رمان از دریچۀ قدرت و واحدهای چندمرکز آن تمرکز شود. نتایج بحث دال بر آن است که هر گروه با گفتمان خاص خود مشروعیت پیدا میکند. زبان در گفتمان حاضر ابزار بازتولید نابرابری است. تکثر صداها همواره در رقابت و تضاد بوده و این تکثر هرکدام حامل ایدئولوژی و هویت متفاوتی است.
الکلمات الدليلة: جامعهشناسی زبان، مرتبههای چند مرکز، حوزۀ قدرت، ژان بلومارت، روایتشناسی عربی، رمان شرق الدّائری، خالد أحمد.
قائمة المصادر
1. پاینده، حسین (1401). روایت: مفاهیم بنیادی و روش¬های تحلیل. انتشارات مروارید.
2. سکوت، حمدی. (1395). رمان عربی: درآمدی تحلیلی- انتقادی، ترجمۀ عظیم طهماسبی. تهران: انتشارات نیلوفر.
3. شریف، بابک. (1400). دیداری با زبان شناسان؛ مجموعه گفتوگو، جلد اول. تهران: انتشارات کتاب بهار.
4. شریف، بابک. (1400). دیداری با زبان شناسان؛ مجموعه گفتوگو، جلد دوم. تهران: انتشارات کتاب بهار.
5. فدوی اردکانی، مرجان و حسین راغفر. (1393). «چهارچوبی تحلیلی در نظریۀ توسعه: فرهنگ، قدرت و نابرابری». مجلۀ اقتصاد تطبیقی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، (1)2، 115-91.
6. Retrieved from: https://economics.ihcs.ac.ir/article_796.html
7. وارداف، رونالد. (1393). درآمدی بر جامعه¬شناسی زبان. ترجمۀ رضا امینی، تهران: انتشارات بوی کاغذ.
8. أبوالخیر، أمیمة. (2015). «مسألة اللامساواة و الفوارق الاجتماعیة فی منطقة العربیة». المجلة الاجتماعیة القومیة، 3(25)، 147-143. DOI: 10.21608/jns.2015.204961 [DOI:10.21608/jns.2015.204961]
9. أحمد، خالد. (2014). شرق الدّائری، القاهرة: دارالمصری للنشر و التوزیع.
10. أسعد الشاعر، سمیر. (2016). «مشکلات الفقر و اللامساواة فی المجتمعات المعاصرة (الرؤیة الاقتصادیة)». مجلة التفاهم، 14(53)، 203-173.
11. Retrieved from: https://search.emarefa.net/detail/BIM-889096
12. خریسان، عواطف علی. (2019). «السلطة و الهویة و تشکیل الذاکرة الجمعیة». مجلة الإناسة و علوم المجتمع، 2(3)، 126-107.
13. Retrieved from: https://asjp.cerist.dz/en/article/165392
14. ریمان، یان. (2022). نظریات الأیدیولوجیا: قوی الاغتراب و الإخضاع، ترجمة أشرف منصور، القاهرة: المرکز القومی للترجمة.
15. عماد، عبدالغنی. (2017). سوسيولوجيا الهوية: جدليات الوعي، والتفكك وإعادة البناء، بیروت: مرکز دراسات الوحدة العربیة. [DOI:10.12816/0035813]
16. الفراع، عزالدین. (2022). «اللّامساواة المجالیّة و الحرکات الاجتماعیة: مقاربة سوسیولوجیّة نقدیّة لحراک الرّیف بالمغرب فی ضوء تجارب و تصوّرات من شباب إقلیم الحُسیمة». مجلة العلوم الاجتماعیة، 1(50)، 86-50. DOI: [DOI:10.34120/jss.v50i1.2621]
17. Blommaert, J. (2010). The Sociolinguistics of Globalization. UK: Cambridge University Press. [DOI:10.1017/CBO9780511845307]
18. Blommaert, J. (2007). Sociolinguistics and Discourse Analysis: Orders of Indexicality and Polycentricity. Journal of Multicultural Discourse, 2(2). 115-130. DOI: 10.2167/md089.0 [DOI:10.2167/md089.0]
19. Blommaert, J. (2005). Discourse; A Critical Introduction. UK: Cambridge University Press. [DOI:10.1017/CBO9780511610295]
20. Goren, P. & Motta, M. & Smith, B. (2020). The Ideational Foundations of Symbolic Ideology. Political Psychology, 41(1), 75-94. DOI: [DOI:10.1111/pops.12683]
21. Kell, C. (2011). Inequalities and crossings: Literacy and the spaces-in-between. International Journal of Educational Development, 31(6), 606-613.DOI: [DOI:10.1016/j.ijedudev.2011.02.006]
22. Maryns, K. & Blommaert, J. (2002). Pretextuality and Pretextual Gaps: On De/Refining Linguistic Inequality. International Pragmatics Association, 12(1), 11-30. [In English] DOI: 10,1075/prag.12,1,02mar [DOI:10.1075/prag.12.1.02mar]
23. Spotti, M. (2011). Modernist language ideologies, indexicalities and identities: Looking at the multilingual classroom through a post-Fishmanian lens. Applied Linguistics Review, 2(2), 29-50. DOI:10.1515/9783110239331.29 [DOI:10.1515/9783110239331.29]
24. Abu al-Khayr, A. (2015). The Issue of inequality and social disparities in the Arab communicty. National Social Journal, 3(25), 143-147. [In Arabic] DOI: 10.21608/jns.2015.204961 [DOI:10.21608/jns.2015.204961]
25. Ahmad, Kh. (2014). Al-Shargh al-Da'iri. Cairo, Egypt: Dar al-Misri li-Nashr va a-Towzi'. [In Arabic]
26. Al-fara'a, A. (2022). Spatial inequality and social movements: A critical sociological approach to the Rural Uprising in Morocco in the light of the Experiences and Perceptions of a Sample of the Youth at Al Hoceima Province. Journal of Social Sciences, 50(1), 50-86. [In Arabic] DOI: [DOI:10.34120/jss.v50i1.2621]
27. As'ad al-Sha'er, S. (2016). Poverty and inequality problems in the contemporary societies (economic approach). Al-Tafahom Journal, 14(53), 173-203. [In Arabic] Retrieved from: https://search.emarefa.net/detail/BIM-889096
28. Blommaert, J. (2005). Discourse: A critical introduction. London, England: Cambridge University Press. [In English] [DOI:10.1017/CBO9780511610295]
29. Blommaert, J. (2007). Sociolinguistics and Discourse Analysis: Orders of Indexicality and Polycentricity. Journal of Multicultural Discourse, 2(2). 115-130. [In English] DOI: 10.2167/md089.0 [DOI:10.2167/md089.0]
30. Blommaert, J. (2010). The sociolinguistics of globalization. London, England: Cambridge University Press. [In English] [DOI:10.1017/CBO9780511845307]
31. Fadavi Ardakani, M., & Raghfar, H. (2014). An Analytical Framework in the Theory of Development: Culture, power and inequality. Journal of Economic Iranian Issues, 1(2), 91-115. [In Persian] Retrieved from: https://economics.ihcs.ac.ir/article_796.html
32. Goren, P., Motta, M., & Smith, B. (2020). The ideational foundations of symbolic ideology. Political Psychology, 41(1), 75-94. [In English] DOI: [DOI:10.1111/pops.12683]
33. Imad, A. (2017). The Sociology of identity: Dialectics of Awareness, Fragmentation, and Rebuilding. Beirut, Lebanon: Markaz Dirasat al-Wahda al-Arabia. [In Arabic]
34. Kell, C. (2011). Inequalities and crossings: Literacy and the spaces-in-between. International Journal of Educational Development, 31(6), 606-613. [In English] DOI: [DOI:10.1016/j.ijedudev.2011.02.006]
35. Kharisan, A. (2019). Identity and formation of collective, Authority memory. Journal of Al Inassa and Society Sciences, 3(2), 107-126. [In Arabic] Retrieved from: https://asjp.cerist.dz/en/article/165392
36. Maryns, K. & Blommaert, J. (2002). Pretextuality and Pretextual Gaps: On De/Refining Linguistic Inequality. International Pragmatics Association, 12(1), 11-30. [In English] DOI: 10,1075/prag.12,1,02mar [DOI:10.1075/prag.12.1.02mar]
37. Payandeh, H. (2022). Narrative: the basic concepts and the Analysis of methods (3rd ed.). Morvarid. [In Persian].
38. Rehmann, J. (2022). Theories of ideology: The powers of alienation and subjection (A. Mansour, Trans.). Cairo, Egypt: Al-Markaz al-Ghowmi li al-Tarjoma. [In Arabic]
39. Sharif, B. (2021). An interview with linguists; a collection of interviews (Vol. 1). Tehran, Iran: Ketab Bahar. [In Persian]
40. Sharif, B. (2021). An interview with linguists; a collection of interviews (Vol. 2). Tehran, Iran: Ketab Bahar. [In Persian]
41. Sokout, H. (2016). Arabic novel: An analytical-critical introduction (A. Tahmasbi, Trans.). Tehran, Iran: Niloufar. [In Persian]
42. Spotti, M. (2011). Modernist language ideologies, indexicalities and identities: Looking at the multilingual classroom through a post-Fishmanian lens. Applied Linguistics Review, 2(2), 29-50. DOI:10.1515/9783110239331.29 [DOI:10.1515/9783110239331.29]
43. Wardhaugh, R. (2014). An Introduction to Sociolinguistic (R. Amini, Trans.). Tehran, Iran: Booka Publication (Booye Kaqaz). [In Persian]
إرسال رسالة إلى المؤلف المسؤول
| Rights and permissions | |
 |
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License. |
