المجلد 1، العدد 1 - ( 1447 )                   المجلد 1 العدد 1 صفحات 5-27 | الرجوع إلی قائمة المجلدات

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Asvadi A, Zare Doryanayi E, Hakimi K H, Mirnorollahi M S. Applying Woolf’s Liberal Feminism: A Sociological-Feminist Reading of Hanan al-Shaykh’s Warda al-Sahra. san 2026; 1 (1) :5-27
URL: http://san.khu.ac.ir/article-1-506-ar.html
اسودی علی، زارع درنیانی عیسی، حکیمی کبری، میرنوراللهی مطهره سادات. تحلیل جامعه شناختی شخصیت زن دررمان «وردة الصحراء» حنان الشيخ براساس نظریه ویرجینیا وولف . دراسات في السردانية العربية. 1447; 1 (1) :5-27

URL: http://san.khu.ac.ir/article-1-506-ar.html


1- دانشیار زبان و ادبیات و عرب، دانشگاه خوارزمی ، asvadi@khu.ac.ir
2- دانشیار زبان وادبیات عرب، دانشگاه خوارزمی
3- دانشجوی کارشناسی ارشد، زبان و ادبیات عرب، دانشگاه خوارزمی
الملخّص:   (664 المشاهدة)
نقد جامعه شناختی، از نظریه‌هایی است که در عرصه‌ی تعامل ادبیات با علوم اجتماعی بروز یافته و سعی بر آن دارد تا رابطه‌ی میان ساختار ادبی و جامعه را بررسی کند. وولف، در آثارش از محرومیت زنان عصر خود پرده برمی‌دارد و مسئولیت‌های زنان را در خانواده، عامل محدود کننده‌ی رشد و تعالی آنان نمی‌داند. فمینیسم وولف، رنگ و بوی لیبرال _ دموکراتیک دارد. نگرانی اصلی او مشکلات مالی زنان در مسیر تأمین استقلال آنها است. وولف معتقد بود که ‌شرایط خاص اجتماعی و فرهنگی، هویت متفاوت جنسیتی را بر زنان تحمیل کرده است. وی در‌کتابش «اتاقی از آن خود» با هدف رهایی زنان از سرکوب جامعه‌ی مردسالار و فراهم سازی تعالی وجودی آنها، نهادهای اجتماعی جامعه‌ی مردسالار، مانند خانواده، آموزش، قانون و... را هدف خوانش انتقادی قرار می‌دهد. پژوهش حاضر با روش توصیفی_ تحلیلی برمبنای جامعه شناسی، جریان نقد فمینیستی را با مؤلفه‌هایی همچون مردسالاری، تحقیر و انقیاد زنان، آموزش، و ازدواج زنان، بررسی می‌کند و در پی آن است که تا چه میزان مسائل زنان در رمان وردة الصحرا بر اساس نظریه‌ی فمینیستی ویرجینیا وولف، قابل تحلیل و بررسی است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که حنان الشيخ به لحاظ رئالیسم، تجربه‌های خاص زنان را با لحنی کاملاً زنانه که ویژگی‌هایش به سادگی، روانی و بعضاً تلاش برای شکستن سنت‌های مردانه‌ی ادبی است، روایت می‌کند. الشيخ، حق ستم کردن و مردسالاری را برای مردان به رسمیت نمی‌شناسد و نشان می‌دهد که زن بودن نیازهای خاص خود را دارد.

 
أصل المقال [PDF 605 kb]   (123 تنزيل)    
نوع البحث: بحثیة | موضوع مقاله: بحثیه
الإصدار الإلكتروني قبل الإصدار النهائي: 2025/11/10

قائمة المصادر
1. قرآن کریم
2. ابویسانی، حسین، کاری، فاطمه (1391)، «تحلیل رمان زینب بر اساس نقد فمینیستی»، پژوهش نامه‌ی نقد ادب عربی، شماره 4.
3. اسکندری شرفی، فرشاد و همکاران (۱۳۹۹). «نقد فمینیستی رمان این خیابان سرعت‌گیر ندارد اثر مریم جهانی»، پژوهش نامه‌ی ادبیات داستانی، دانشگاه رازی، دوره‌ی 9، شماره‌ ۲، 38-19.
4. افضلی، فرشته، عرب یوسف آبادی، عبد الباسط (۱۴۰۳ ). «نقد فمینیستی رمان هوی اثر هیفاء بیطار بر اساس دیدگاه سیمون دوبووار». مجله الجمعية الإيرانية للغة العربية وآدابها، فصلية محکمه.
5. الشيخ ، حنان ‌( ١٤٠٢). وردة الصحراء، الطبقه الاولى: بیروت، لبنان.
6. تاج بخش، پروین، فرزاد، سیمین (۱۳۹۳). «نقد تطبیقی دیدگاه وضعیتی سیمون دوبووار، ویرجینیا وولف و سیمین دانشور در آثار داستانی»، فصلنامه‌ی پژوهش ادبی و بلاغی، سال 2، شماره 2، دوره 6، ص 9.
7. توکلی محمدی، محمود رضا، آذرشب، محمد علی (1398). «نقد جامعه شناختی رمان شیکاگو اثر علاء الأسوانی بر پایه ی نظریه ی ساختارگرایی تکوینی»، نقد ادبی معاصر عربی، شماره 17، دوره 9، 169- 143.
8. خلیل نژاد اصل و همکاران ( 1402). «واکاوی نوشتار زنانه رمان بریدالیل از هدى بركات در پرتو نظریه نقد وضعیت زنان از الین شوالتر»، پژوهش نامه‌ی نقد ادب عربی، شماره ۲۲.
9. دهقانی، سمانه و همکاران (۱۴۰۳‌). «نقد فمینیستی رمان التی تعد السلالم بر اساس نظریه‌ی الین شوالتر»، فصلنامه‌ی زن در فرهنگ و هنر، شماره 1، دوره16، 21-1.
10. رضایی هفتادر، غلامعباس، کریمی، شرافت (۱۳۹۰). «بررسی و نقد زینب، مناظر و اخلاق ریفیه، نخستین رمان معاصر عربی»، نشریه‌ی نقد ادب معاصر عربی، سال 2، شماره 1، 88-59.
11. رودگر، نرجس (۱۳۹۴). فمینیسم، تاریخچه نظریات، گرایش‌ها ، نقد، چاپ 2، تهران: دفتر مطالعات و تحقیقات زنان .
12. ریتزر، جرج (1374). نظریه جامعه شناسی در دوران معاصر، چاپ 10، مترجم: محسن ثلاثی، تهران : علمی.
13. ساعدی، سلما (۱۳9۴)، «تحلیل رمان سهم من از دیدگاه فمینیستی»، فصلنامه‌ی پژوهشی زنان و ادب فارسی، شماره‌ی 25.
14. شمیسا، سیروس ‌(‌1390). مکتب ادبی، چاپ 6، تهران : قطره.
15. صادقی شهپر، رضا، حجار، راضیه (۱۳۹۲). ‌«نقد فمینیستی رمان سگ و زمستان بلند»، فصلنامه‌ی ادب پژوهی، شماره 26، دوره 26، 94-73 .
16. عثمان، هیام، نوماس (‌۲۰۲۱‌م ‌۱۴۰۲‌). تمثلات‌ النسوية الشعرية والنقدية عند نازك الملائكة، وهی جزء من متطلبات نیل درجة الماجستیر فی اللغة العربیه، مجلس كليه التربية ، جامعة ميسان.
17. عمر خالد، ابراهیم خلیفه ‌( ٢٠٠٤ ). جماليات المكان في روايات حنان الشيخ، ‌كلية الدراسات العليا، جامعة الأردنية.
18. عموری‌، نعیم، منصوری مقدم، رقیه (۱۳۹۴). «کاوشی به رمان بداية و نهایتة نجیب محفوظ‌ براساس نقد فمینیستی»، پژوهش نامه‌ی زنان، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال6،‌ شماره 1، 152-131.
19. عناسبة فلسطين، غالب (2015). ميزات اللغة والمضمون فى المجموعة القصصية القصیره «وردة الصًحراء» حنان الشيخ، العدد11، 42-33. [DOI:10.12816/0018594]
20. غنی زاده بافقی، مریم، ورمزیار، فائزه (1400). «تأثیر جنبش‌های فمینیسم بر تحول مفهوم خانواده»، نشریه پژوهش‌های حقوقی، شماره 46، دوره 20، 253- 225.
21. محمدی، اویس، صادقی، زینب (۱۳۹2). «نقد فمینیستی داستان کوتاه ‌مردی در‌کوچه از کتاب چشمانت سر نوشت من‌اند از غادة السمان»، مجله‌ی زبان و ادبیات عربی، شماره 8، دوره5.
22. مراد‌خانی، صفیه، طالبی، مریم (۱۳۸۹). «نقد فمینیستی مجموعه داستان دختر خاله ونگوگ اثر فریده خرمی»، مجله‌ی زن در فرهنگ و هنر، شماره4، دوره1،
23. السطانی، ایمان، مطر، مهدی (۲0۲۰). «نسق ااتسویة فی سردیات عالیة الطالب»، مجلة "وميض الفکر" للبحوث هی مجلة علمیة المحکمة، کلیه التربية للبنات، جامعة الكوفة، العراق.
24. وولف، ویرجینیا (۱۳۸۳).‌ اتاقی از آن خود،‌ چاپ1، مترجم: ‌صفورا نوربخش، تهران: نیلوفر.
25. وولف، ویرجینیا ( ۱۳۸۷ ). بسوی فانوس دریایی، چاپ 5، ترجمه: صالح حسینی، تهران: نیلوفر.
26. The Holy Quran
27. Abouyasini, Hossein, Kari, Fatemeh (2012). Analysis of the novel "Zaynab" based on feminist criticism. Arabic Literature Criticism Research Journal, No. 4. [IN PERSIAN]
28. Eskandari Sharafi, Farshad, et al. (2020). Feminist criticism of the novel "This Street Has No Speed Bump" by Maryam Jahani. Journal of Fictional Literature, Razi University, Vol. 9, No. 2, pp. 19-38. [IN PERSIAN]
29. Afzali, Fereshteh, Arab Yousef Abadi, Abdolbasit (2024). Feminist criticism of the novel "Hawi" by Hefa Bitar based on the perspective of Simone de Beauvoir. Journal of the Iranian Association of Arabic Language and Literature, Peer-reviewed Quarterly. [IN PERSIAN]
30. Al-Sheikh, Hanan (2021). Wardat al-Sahra (Desert Rose). First Edition: Beirut, Lebanon. [IN ARABIC]
31. Tajbakhsh, Parvin, Farzad, Simin (2014). Comparative criticism of the situational perspectives of Simone de Beauvoir, Virginia Woolf, and Simin Daneshvar in fictional works. Journal of Literary and Rhetorical Research, Year 2, No. 2, Vol. 6, p. 9. [IN PERSIAN]
32. Tavakoli Mohammadi, Mahmoud Reza, Azarshab, Mohammad Ali (2019). Sociological criticism of the novel "Chicago" by Alaa Al-Aswany based on the theory of genetic structuralism. Contemporary Arabic Literary Criticism, No. 17, Vol. 9, pp. 143-169. . [IN PERSIAN]
33. Khalilnejad Asl, et al. (2023). Analysis of the feminine writing in the novel "Bareed al-Layl" by Hoda Barakat in light of Elaine Showalter's theory of gynocriticism. Arabic Literature Criticism Research Journal, No. 22. . [IN PERSIAN]
34. Dehghani, Samaneh, et al. (2024). Feminist criticism of the novel "Al-Lati Ta'ud al-Sulalam" based on Elaine Showalter's theory. Journal of Women in Culture and Art, No. 1, Vol. 16, pp. 1-21. . [IN PERSIAN]
35. Rezaei Haftador, Gholamabbas, Karimi, Sharafat (2011). Review and criticism of "Zaynab": Scenes and Morals of an Egyptian Village, the first contemporary Arabic novel. Journal of Contemporary Arabic Literary Criticism, Year 2, No. 1, pp. 59-88. [IN PERSIAN]
36. Roodgar, Narges (2015). Feminism: History, Theories, Trends, Criticism. Second Edition, Tehran: Women's Studies and Research Office. [IN PERSIAN]
37. Ritzer, George (1995). Sociological Theory in the Contemporary Era. Tenth Edition, Translator: Mohsen Thalathi, Tehran: Elmi. [IN PERSIAN]
38. Saeedi, Salma (2015). Analysis of the novel "My Share" from a feminist perspective. Journal of Women and Persian Literature Research, No. 25. [IN PERSIAN]
39. Shamisa, Sirus (2011). Literary Schools. First Edition, Tehran: Qatreh. [IN PERSIAN]
40. Sadeghi Shahpar, Reza, Hajar, Raziyeh (2013). Feminist criticism of the novel "The Dog and the Long Winter." Journal of Literary Studies, No. 26, Vol. 26, pp. 73-94. [IN PERSIAN]
41. Othman, Hiyam, Nawmas (2021). Poetic and Critical Feminist Representations in the Works of Nazik al-Mala'ika. Master's Thesis in Arabic Language, College of Education Council, University of Maysan. [IN ARABIC]
42. Omar Khalid, Ibrahim Khalifa (2004). The Aesthetics of Place in the Novels of Hanan al-Sheikh. Graduate College, University of Jordan. [IN ARABIC]
43. Amouri, Naeim, Mansouri Moghaddam, Roghayeh (2015). An Inquiry into the novel "The Beginning and the End" by Naguib Mahfouz based on Feminist Criticism. Journal of Women's Research, Institute for Humanities and Cultural Studies, Year 6, No. 1, pp. 131-152. [IN PERSIAN]
44. Enazat Falastin, Ghaleb (2015). Features of Language and Content in the Short Story Collection "Wardat al-Sahra" by Hanan al-Sheikh. No. 11, pp. 33-42. [IN ARABIC]
45. Ghani Zadeh Bafqi, Maryam, Varmazyari, Faizeh (2021). The Impact of Feminist Movements on the Evolution of the Concept of Family. Journal of Legal Research, No. 46, Vol. 20, pp. 225-253. [IN PERSIAN]
46. Mohammadi, Avis, Sadeghi, Zaynab (2013). Feminist criticism of the short story "A Man in the Alley" from the book "Your Eyes Are My Destiny" by Ghada al-Samman. Journal of Arabic Language and Literature, No. 8, Vol. 5. [IN PERSIAN]
47. Moradkhani, Safiyeh, Talebi, Maryam
48. Mirnorollahi, [12/29/2025 1:17 PM]
49. (2010). Feminist criticism of the short story collection "Dokhtare Khaleh Vangogh" by Farideh Khorrami. Journal of Women Culture and Art, No. 4, Vol. 1. [IN PERSIAN]
50. Al-Sultani, I., & Matar, M. (2020). The pattern of compromise in the narratives of Alia al-Talib. Fikr Wa Ibda' Journal, *1*xx-xx. College of Education for Women, University of Kufa.24. Woolf, Virginia (2004). A Room of One's Own. First Edition, Translator: Safura Nourbakhsh, Tehran: Niloufar Publications. [IN ARABIC]
51. Woolf, Virginia (2004). A Room of One's Own. First Edition, Translator: Safura Nourbakhsh, Tehran: Niloufar Publications. [IN PERSIAN]
52. Woolf, Virginia (2008). To the Lighthouse. Fifth Edition, Translator: Saleh Hosseini, Niloufar Publications. [IN PERSIAN]

نشر تعليق على هذه المقالة : اسم المستخدم و بريدک الإلکتروني:
CAPTCHA

إرسال رسالة إلى المؤلف المسؤول


Rights and permissions
Creative Commons License This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

مجلة دراسات في السردانیة العربیة

التصمیم و البرمجة : یکتاوب افزار شرق

© 2026 | Studies in Arabic Narratology

Designed & Developed by : Yektaweb